ျမန္မာျပည္မွာ ယခုလို အေျခအေန ျဖစ္လာမယ္ဆိုတာကို လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ကတည္းက ႀကိဳတင္နိမိတ္ဖတ္ခဲ့သူ…..

ျမန္မာျပည္မွာ ယခုလို အေျခအေန ျဖစ္လာမယ္ဆိုတာကို လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ကတည္းက ႀကိဳတင္နိမိတ္ဖတ္ခဲ့သူ…..

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဒီေန႔ဒီလိုစစ္မီးထေတာက္မယ္ဆိုတာ Joshua Cooper Ramo က ၂၀၀၉ ေလာက္ကတည္းကမွန္းခဲ့ပါတယ္။
အဲ့ဒီ ေဂ်ာ့႐ႊာကူပါးရာမို ဆိုသူဟာ Kissinger Associates ရဲ႕ vice chairman and co-chief executive ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္တမ္းေျပာရရင္ က်ေနာ္က ဟင္နရီကစ္ဆင္းဂ်ာကိုမႀကိဳက္ပါ။ လူလည္ႀကီးလို႔ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ကမာၻ႔အေရးအခင္းေတြမွာ သူတို႔ဘယ္လိုျမင္သလဲဆိုတာကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ “The Age of the Unthinkable ” က ကမာၻ႔အေရးအခင္းေတြအေၾကာင္းဆက္စပ္နားလည္လိုသူေတြ ဖတ္သင့္တဲ့စာအုပ္ပါ။
ဇာတ္လမ္းကဘယ္ကစသလဲဆိုေတာ့ နက္ဆင္းတာလပ္ (Nassim Taleb) က The Black Swam ဆိုတဲ့စာအုပ္ကိုေရးပါတယ္။

အဲ့ဒီမွာ သူကအခ်ိဳ႕ကမာၻ႔အေရးအခင္းေတြဟာႀကိဳတင္မွန္းဆထားလို႔မရဘူးလို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာ – 911 တိုက္ခိုက္မႈ၊ ၂၀၀၄ ဆူနာမီလိုဟာမ်ိဳး၊ ၁၉၈၇ စေတာ့ေဈးကြက္ပ်က္မႈမ်ိဳးေတြကို ဆိုလိုတာပါ။
ဒါကို ေဂ်ာ့႐ႊာရာမိုကျပန္ျငင္းပါတယ္။

သူကမွန္းလို႔ရတာေတြရွိတယ္။ မီးအေသးကမီးအႀကီးႀကီးေလာင္မွာကိုတားဆီးေပးတတ္သတဲ့။
ဆီးရီးယားလိုအာဏာရွင္စနစ္ေအာက္ကႏိုင္ငံမ်ိဳးဟာ volatile ထေပါက္ကြဲလြယ္တယ္လို႔ သူကႀကိဳတင္မွန္းဆခဲ့တယ္။
အီတလီလိုႏိုင္ငံမ်ိဳးမွာ လူထုဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္ေနတာခဏခဏဆိုေပမယ့္ စနစ္တစ္ခုလုံးေျပာင္းေလာက္ေအာင္မျဖစ္ဘူးတဲ့။

အေမရိကန္မွာလည္း လူျဖဴလူမည္းျပႆနာအေရးအခင္းမ်ိဳးေတြ ထျဖစ္တတ္တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ မီးအႀကီးႀကီးေလာင္မွာမစိုးရိမ္ရဘူး။
အဲ့မွာသူေျပာထားတာက “Syria or North Korea or Burma do not have small burns; a fire there could quickly become a devastating catastrophe.” တဲ့။

ဆီးရီးယား၊ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြမွာ လူထုအုံႂကြမႈအေသးေလးေတြခဏခဏမျဖစ္ေအာင္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။
ေအး – မျဖစ္လိုက္နဲ႔။ ျဖစ္လိုက္ရင္တျပည္လုံးမီးဟုန္းဟုန္းေတာက္မယ့္ အုံႂကြမႈႀကီးထျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ကတည္းကမွန္းထားခဲ့တယ္။
သူမွန္းတဲ့အတိုင္းျဖစ္လာခဲ့တယ္။

ဆီးရီးယားလည္းျပည္တြင္းစစ္အႀကီးအက်ယ္ထျဖစ္သလို၊ ျမန္မာျပည္လည္း ယေန႔အေျခအေနထျဖစ္တာပဲ။
“သေဘာက #တိုင္းျပည္ၿငိမ္သက္ရင္ၿပီးေရာ ငါတို႔ကဘာႏိုင္ငံေရးမွစိတ္မဝင္စားဘူးလို႔လုပ္ေနလို႔မရဘူး။”
အာဏာရွင္အုပ္စိုးတဲ့ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ မျဖစ္နဲ႔ျဖစ္ရင္အႀကီးႀကီးထျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာသိထားဖို႔လိုတယ္။
သူေျပာထားတာရွင္းတယ္။ ေရတိုနဲ႔ေရရွည္ကိုတြက္ျပသြားတာ။

In the short run, low volatility means stability. ေရတိုမွာေတာ့ လူထုကအသံမထြက္ဘူးဆိုရင္ တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္တယ္လို႔ယူဆၾကတယ္။
In the long run, though, low voltality leads to increased vulnerability. ေရရွည္မွာ အဲ့လိုအသံမထြက္ပဲ လူေတြမေက်နပ္တာက ပိုၿပီးေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းပါသတဲ့။
၂၀၁၂ ဦးသိန္းစိန္ေခတ္မွာသြားေျပာရင္ အ႐ူးလို႔ထင္ၾကမယ္။ ဦးသိန္းစိန္ေခတ္မွာ ႏိုင္ငံျခားဝင္ေငြအမ်ားႀကီးရတယ္။

ကမာၻ႔ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက တကယ္အာဏာမသိမ္းေတာ့ဘူးထင္ၿပီး ခ်ီးက်ဴးၾကတယ္။ ေခ်ာင္းေပါက္ေအာင္လာလိုက္တဲ့ သမၼတေတြဆိုတာေန႔တိုင္းလိုလိုေတြ႕ရတယ္။
ျမန္မာျပည္တကယ္ပြင့္ၿပီဟဲ့ ဆိုၿပီး ေထာက္ပံ့ေငြေတြ၊ ေခ်းေငြေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေငြေတြ ေဝါကနဲဝင္ခ်လာတယ္။

ဦးသိန္းစိန္ကလည္း ရသမွ်ကို ေရတိုအတြက္ပုံေအာသုံးတယ္။ မုန႔္ေဝတဲ့ေခတ္ေပါ့။ လူေတြလက္ထဲေငြေရာက္ၿပီးေပ်ာ္ေစရမယ္။
ဒါေပမယ့္ေရရွည္အတြက္ ဘာမွေသခ်ာမစီမံႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္ေနာင္အာဏာမသိမ္းေအာင္ သူအာမမခံႏိုင္ခဲ့ဘူး။
အိမ္ေဈးေျမေဈးေတြထိုးတက္ေတာ့လူေတြေပ်ာ္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပုံမွန္တစ္လ (၅) သိန္းဝင္တဲ့လူတစ္ေယာက္က ႐ိုး႐ိုးသားသားရွာေဖြရင္ အနည္းဆုံးသိန္း (၅၀၀) ေလာက္ေပါက္တဲ့တိုက္ခန္းကို ဘယ္လိုဝယ္မလဲ ေရရွည္အတြက္မေတြးခဲ့ဘူး။

အဲ့ဒီေခတ္မွာ ခ႐ိုနီေတြ၊ ပေရာဂ်က္ရသူေတြ၊ ေျမသမားေတြအႀကီးအက်ယ္ႀကီးပြားတာပဲျမင္ခဲ့ၾကတယ္။ ျပည္ပကေနျမန္မာ့ေျမေဈးကြက္ကိုဝင္ေမႊၿပီး ေငြထုပ္ပိုက္လစ္သြားတဲ့ ေမ်ာက္အဝယ္ေတာ္ေတြကို မျမင္ခဲ့ၾကဘူး။
ပိုဆိုးတာက အထြက္မွာထြက္ကန္ကန္ၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္ေျမေတြကို လက္သိပ္ထိုးေရာင္းခဲ့တာ။ ထြက္ခါနီးမွ ကိုယ့္လူကိုကိုယ္ႀကိတ္ၿပီး ပေရာဂ်က္ေတြေပးခဲ့တာတၿပဳံႀကီးပဲ။
NLD လက္ထက္မွာက်ျပန္ေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြလုပ္ေပမယ့္လည္း တဖက္မွာလုပ္သင့္တာကိုမလုပ္၊ မလုပ္သင့္တာေတြကိုလုပ္ခဲ့တာေတြရွိေနျပန္တယ္။

က်ေနာ္တို႔ကေထာက္ျပရင္ေတာင္မွ အေရာင္မ်ိဳးစုံတပ္ၿပီးဆဲၾကေသးတယ္။
ပိုဆိုးတာက အမတ္အခ်ိဳ႕ကေန႔ေရာညပါ ဖိၿပီးမႀကိဳးစားတာ။ အရိပ္ခိုလိုက္ေနခဲ့တာ။
ထားပါေတာ့။ အခုရခဲ့တဲ့သင္ခန္းစာအရ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ကမာၻ႔အေရးကိုပိုမိုေလ့လာသင့္တယ္လို႔ျမင္တယ္။
Kissinger Associates ကလူေတြရဲ႕အျမင္ကိုလည္း “ကိုယ့္တိုင္းျပည္ရဲ႕အနာဂတ္ကို သူတို႔ဘယ္လိုျမင္သလဲ” ဆိုတာ သတိနဲ႔ေစာင့္ၾကည့္သင့္တယ္။

က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ မ်က္ေတာင္တစ္ဆုံးပဲၾကည့္ၿပီး #ဆူလြယ္ဆဲလြယ္ေနလို႔မရဘူး။ ေရရွည္မွာဘာျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ႀကိဳတြက္သင့္ လိမၼာပါးနပ္သင့္ၿပီလို႔ျမင္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာေနရသ၍ ဘယ္ေတာ့မွေအးခ်မ္းေနတယ္လို႔ေျပာလို႔မရပါ။
အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္ကိုျပန္သြားတာနဲ႔ တေန႔မဟုတ္တေန႔ ဒီလိုအျဖစ္ဆိုးေတြ (သို႔မဟုတ္) ဒီ့ထက္ဆိုးတဲ့အျဖစ္မ်ိဳးေတြကို ကိုယ့္သားသမီးေတြလက္ထက္မွာ ႀကဳံရႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိထားဖို႔လိုပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက စီးပြားေရးသမားေတြအေနနဲ႔ စီးပြားေရးစာအုပ္ပဲ စြတ္ဖတ္ေနလို႔မရဘူး။ ျမန္မာျပည္ကိုဘယ္သူေတြ ဘာေျပာသလဲဆိုတာ အၿမဲမ်က္ျခည္မမျပတ္ၾကည့္ထားဖို႔လိုပါေၾကာင္း။
Richard Myo Thant
12-January -2022

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*